Đối với phần lớn dân số vẫn còn vô minh, chỉ một hoàn cảnh thập tử nhất sinh cũng có thể phá vỡ lớp vỏ bọc vững chắc của tự ngã hư ngụy, để buộc họ phải vâng phục và nhờ đó mà tiến vào trạng thái tỉnh thức. Sự phán xét hoặc khiến cho bạn nhầm lẫn hành vi vô minh của ai đó với con người của họ, hoặc khiến cho bạn phóng chiếu sự vô minh của mình lên người khác rồi nhận lầm đó là con người của họ. Nếu vẫn còn bị vướng mắc, bạn không học hỏi được gì cả.
Đó là sự kiện bạn đồng hóa với tâm trí của mình. Đó mới là chìa khóa. Họ bắt đầu ly khai khỏi thân xác của mình.
Bạn đang bênh vực cái gì? Một nhân dạng ảo tưởng, một hình ảnh trong tâm trí bạn, một thực thể hư cấu. Hình tướng vật chất của bạn đang tan ra, rồi không còn gì nữa. Hãy quên đi hoàn cảnh sống của bạn một phút và tập trung chú ý vào sự sống của bạn.
Đó chính là sự sống của bạn, là Bản thể hiện tiền của chính bạn – vốn tồn tại vĩnh hằng trong lãnh địa phi thời gian của khoảnh khắc hiện tại. Thái độ hiểu biết tạo ra khoảng không gian trong sáng tràn đầy yêu thương cho phép tất cả mọi việc diễn ra thật tự nhiên và tất cả mọi người hiện hữu như họ đang là. “Cách thức” luôn quan trọng hơn “việc cần được thực hiện”.
Ông đã lưu ý rằng suy nghĩ hay nói một cách bất thức về quá khứ là một trong các phương chước nhờ đó chúng ta tránh né hiện tại. Quan sát từ một bình diện cao hơn, hai mặt đối nghịch tiêu cực và tích cực là hai mặt của cùng một đồng tiền, nếu thuộc về nỗi thống khổ căn bản vốn bất khả phân ly với trạng thái ý thức vị ngã bị đồng hóa với tâm trí. Trong cái trạng thái bị đồng hóa với tâm trí này, nỗi sợ chết tác động đến mọi khía cạnh trong cuộc sống của bạn.
Nó không thể tách biệt với đối cực với nó. Đó là tất cả những gì bạn có được. Nếu thực sự bạn không thể làm gì để thay đổi cái Bây giờ và ở đây, và bạn cũng không thể rời bỏ hoàn cảnh, thì hãy chấp nhận hoàn toàn cái Bây giờ và ở đây của bạn bằng cách buông bỏ tất cả mọi phản kháng ở nội tâm.
Ngoài thời điểm này không thể có sự cứu rỗi nào nữa. Toàn bộ câu chuyện này có thể biến đổi thành phương pháp rèn luyện tâm linh. Rồi quan sát xem liệu tình hình này làm thay đổi trạng thái ý thức của bạn và phẩm tính của việc bạn đang làm đến mức nào.
Nỗi sợ hãi không thể đánh bại được nó. Hình tướng vật chất của bạn đang tan ra, rồi không còn gì nữa. Bạn không giả vờ gì cả.
Cơ thể đang liên tục tiếp nhận thông điệp gì từ tự ngã, từ cái tôi do tâm trí giả lập này? Thông điệp ấy là: Nguy hiểm, tôi đang bị đe dọa. Còn thi sĩ và bậc thầy vĩ đại của giáo phái Sufism là Rumi thì tuyên bố: “Quá khứ và tương lai che khuất đáng Allah khỏi tầm mắt chúng ta; hãy dùng ngọn lửa thiêu đốt chúng đi”. Tôi đã miêu tả tiến trình này ở một chương trước.
Thái độ “vô vi” đích thật hàm ý nội tâm không phản kháng và cảnh giác cao độ. Có sự tăng trưởng và tan vỡ của các hình tướng tưởng chừng như tách biệt nhau. Đây là một phiên bản tăng cường của trạng thái ý thức mê muội bình thường, sự khác biệt ở đây không phải về chủng loại mà về mức độ.